تبار محمد

در تاریخ‌نویسی سنتی سامی/عرب در بین مورخان معمول بر این است که سلسله‌نسب شخصیت‌ها را بعضاً تا آدم ذکر می‌کنند. از این روی تاریخ‌نگاران مسلمان سلسله نسب محمد را هم ذکر کرده‌اند. هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که محمد خود شجره‌نامه کتبی داشته‌است. بلکه شجره‌شناسان مسلمان چندین قرن پس از زندگی محمد آن را راساً خلق کرده‌اند.[1] انساب محمد، در منابع مختلف، به گونه‌های مختلف آمده‌است، ولی مشهور در بین سیره‌نویسان و مورخان از نسب محمد، تا آدم چنین است:

محمّد پسر عبدالله پسر عبدالمطلّب پسر هاشم پسر عبدمناف پسر قصی پسر کلاب پسر مره پسر کعب پسر لوی پسر غالب پسر فهر پسر مالک پسر نضر پسر کنانه پسر خزیمه پسر مدرکه پسر الیاس پسر مضر پسر نزار پسر معد پسر عدنان پسر عاد پسر اذر پسر اوص پسر الهمیس پسر سلامن پسر الپسرت پسر حمل پسر سامی پسر وضیح پسر عدوع پسر عرام پسر قیدار پسر اسماعیل پسر ابراهیم پسر تارخ پسر ناحور پسر شروغ پسر ارغو پسر فالغ پسر ابر پسر عابر پسر کینن پسر شالح پسر ارفکشاد پسر سام پسر نوح پسر لمک پسر متوشلخ پسر اخنوخ پسر یارد پسر مهلائیل پسر قینان پسر انوش پسر شیث پسر آدم.

در این سلسله نسب‌ها بعد از عدنان هماهنگی اندک است، و از عایشه نقل است که محمد خود گفته‌است: «چون نسب من به عدنان رسید خودداری کنید (و از آن بالاتر نروید).»[2][3]

با فرض ۳۰ سال برای هر نسل، عدنان می‌بایستی حدود ۶۳۰ سال پیش از محمد زیسته باشد. اما در سنت عربی عدنان معاصر بخت‌النصر متصور می‌شود. این مهم نشان می‌دهد که شجره‌نامه شخصیت‌های برجسته، از جمله محمد، وابسته به شرایط اجتماعی و سیاسی روز ترسیم می‌شدند. پس اهل تتبع صدر اسلام به وقت تلاش برای همگون‌سازی شجره‌نامه محمد ناچار از این شرایط پیروی می‌کردند.[4]

عدنان

عدنان
دیگر نام‌هاابومعد
همسر(ها)مهدد بنت لهم
تیمه بنت یشجب
فرزندانمعد بن عدنان
عک بن عدنان
والدین
  • أدد (یا میدع) از نسل اسماعیل (پدر)
  • متمطره بنت علی یا بلها بنت یعرب (مادر)
خانوادهآل اسماعیل

عدنان، جد عرب‌های عدنانی ساکن غرب، مرکز و شمال شبه‌جزیره عربستان، در مقابل عرب‌های قحطانی مناطق جنوبی شبه‌جزیره عربستان بود. او جد بیستم محمد بن عبدالله بود.

پدر

دربارهٔ نسب و تبار عدنان تا اسماعیل نظریاتی وجود دارد:

  1. عدنان بن أدد بن همیسع سلمان امین بن همیتع همیدع شاجب بن سلامان منجر نبیت بن عوص ثعلبه بن بورا بوز عتائر بن شوحا سعد رجب بن یعمانا قموال بریح‌النصاب (هم‌دوران با سلیمان بن داوود) بن کسدانا محلم ذوالعین بن حرانا عوام بن بلداسا محتمل بن بدلانا یدلاف رائمه بن طهبا طالب عیقان بن جهمی جاهم عله بن محشی تاحش شحدود بن معجالی بن عقارا بن عاقاری بن مداعی بن ابداعی بن همادی بن بشمانی بن بثرانی بن بحرانی بن بلحانی بن رعوانی بن عاقاری بن داسان بن عاصار بن قنادی بن ثامار بن مقصر بن زارح بن قمیر بن سمی بن مزرا بن صنفا بن قیدار بن اسماعیل بن ابراهیم
  2. عدنان بن أدد بن ایتحب بن ایوب بن قیدار بن اسماعیل
  3. عدنان بن میدع بن منیع بن أدد بن کعب بن یشجب بن یعرب بن همیسع بن قیدار بن اسماعیل
  4. عدنان بن أدد بن مقوم بن ناحور بن تیرح بن یعرب بن یشجب بن نابت بن اسماعیل
  5. عدنان بن أدد بن همیسع بن اسحب بن نبت بن قیدار بن اسماعیل

مادر

مورخین دربارهٔ مادر عدنان دو نظریه دارند:

  1. متمطره بنت علی از جرهم یا از جدیس
  2. بل‌ها بنت یعرب بن قحطان

همسران

  1. مهدد بنت لهم بن جلحب بن جدیس
  2. تیمه بنت یشجب بن یعرب بن قحطان

فرزند

عدنان، صاحب پسری بنام معد بود که تاریخ‌نگاران دربارهٔ مادر معد بین تیمه و مهدد در اختلافند. همچنین او پسری بنام عک (حارث) داشت. پدر عدنان « اُدد » و مادرش « بلهاء » بود. در ایام کودکی آثار رشد و شهامت به خوبی در چهره‌اش دیده می‌شد؛ به طوری که کاهنان و ستاره‌شناسان پیش‌گوئی می‌کردند که از نسل وی شخصی پدید خواهد آمد که جن و انس مطیع او گردند. هنگامی که عدنان به سن رشد رسید، بزرگی او را پیدا نمود، چنانچه پس از مدتی بزرگ اعراب و رئیس قبایل گردید. تمام ساکنان بطحاء و یثرب و دیگر قبایل از او اطاعت می‌کردند. در آن زمان کار « بخت النصر » بالا گرفت و نقاط زیادی مانند بیت المقدس را تصرف کرد و تصمیم داشت به اعراب حمله کند و سرزمین‌هایشان را تصرف نماید. بین او و سپاه اعراب به رهبری عدنان جنگی درگرفت که با پیروزی بخت النصر پایان یافت. وی عده زیادی از مردم را کشت و اسیر کرد؛ طوری که امکان توقف برای دیگر مردم نمانده بود. لذا هر کس به سمتی گریخت. عدنان نیز با فرزندان خود به سوی یمن رفت و در آن جا سکنی گزید تا این که از دنیا رفت. وی ده پسر به یادگار گذاشت؛ اما نور روشن رسول خدا به معد یکی از فرزندانش منتقل گردیده بود. نوری که از صلبی به صلبی منتقل می‌شد تا سرانجام رسول خدا متولد شد. همانطور که گفته شد نسب عدنان با چند واسطه به اسماعیل می‌رسد و لذا فرزندان اسماعیل که در حجاز ساکن بودند، عدنانیان خواندخ می‌شوند. فرزندان عدنان به تیره‌هایی گوناگونی تقسیم شدند و از هر تیره قبایلی به وجود آمدند؛ مانند: قبایل ربیعه، بنی اسد، مضر، غطفان، هوازن، بنی‌تمیم، بنی‌اسد، کنانه و قریش. خود قریش نیز به قبایلی مانند: عدی، محزوم، زهره و بنی عبدالدار مشعب گردید.

منابع: منتهی الآمال؛‌ سیره حلبی، ‌ج1، ص 26، کامل ابن اثیر، ‌ج 2، ‌ص 210؛ لغت‌نامه دهخدا

معد

معد بن عدنان
دیگر نام‌هاابوقضاعه
همسر(ها)معانه بنت جوشم بن جلهمه
فرزنداننزار بن معد
قضاعه بن معد
ایاد بن معدقنص بن معد
عبیدالرماح بن معد
قناصه بن معد
سنام بن معد
عرف بن معد
عوف بن معد
شط بن معد
حیدان بن معد
حیده بن معد
جنید بن معد
جناده بن معد
حیاده بن معد
قحم بن معد
اود بن معد
والدین
  • عدنان (پدر)
  • مهدد بنت لهم بن جلحب یا منهاد بنت لهم بن جلید یا تیمه بن یشجب بن یعرب (مادر)
خانوادهآل اسماعیل

معد بن عدنان، جد نوزدهم محمد بن عبدالله بود. طبق گفته‌های مختلف او مکنی به اباقضاعه، ابانزار و اباحیده بود.

پدر

پدر معد، عدنان بن أدد از نسل قیدار بن اسماعیل بن ابراهیم بود که ابراهیم خود از نسل ارفخشذ بن سام بن نوح بن لامک بود که لامک از نسل شیث بن آدم بود.

مادر

سه نظریه در رابطه با مادر معد وجود دارد:

  1. مهدد بنت لهم بن جلحب از نسل جدیس بن حاثر از نسل ارم بن سام بن نوح
  2. منهاد بنت لهم بن جلید بن طسم
  3. تیمه بنت یشجب بن یعرب بن قحطان بن هود (یا عابر) بن شالخ بن ارفخشذ بن سام بن …

فرزندان

  1. نزار بن معد
  2. قضاعه بن معد
  3. ایاد بن معد
  4. قنص بن معد
  5. عبیدالرماح بن معد
  6. قناصه بن معد
  7. سنام بن معد
  8. عرف بن معد
  9. عوف بن معد
  10. شط بن معد
  11. حیدان بن معد
  12. حیده بن معد
  13. جنید بن معد
  14. جناده بن معد
  15. حیاده بن معد
  16. قحم بن معد
  17. اود بن معد

نزار

نزار بن معد
همسر(ها)سوده بنت عک بن دیث بن عدنان
خبیه بنت عک بن عدنان
عقیقه بنت عک بن عدنان
فرزندانمضر بن نزار
ربیعه بن نزار
ایاد بن نزار
انمار بن نزار
والدین
خانوادهآل اسماعیل

نزار بن معد، جد هجدهم محمد بن عبدالله بود. بلاذری می‌گوید: نزار مکنی به اباحیده بود.

پدر

پدر نزار، معد بن عدنان بن أدد از نسل قیذار بن اسماعیل بن ابراهیم بود.

مادر

مادر نزار، معانه بنت جوشم بن جلهمه بن عمرو/عامر بن عوف بن عدی بن دب بن جرهم بود. هشام بن کلبی در این باره می‌گوید: جلهمه بن عمرو بن هلینیه بن دوه از جرهم.

فرزندان

  1. مضر
  2. ربیعه
  3. ایاد
  4. انمار

مدرکه

مدرکه بن الیاس
دیگر نام‌هاابی‌هذیل
همسر(ها)سلمی یا هند (نسب مورد اختلاف)
فرزندانخزیمه بن مدرکه
هذیل بن مدرکه
والدین

مدرکه بن الیاس، جد پانزدهم محمد بن عبدالله بود. او مکنی به ابی‌هذیل و گفته‌شده ابوخزیمه بود. اسم او عامر بود و به اباهذیل مکنی بود.

پدر

او مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

لیلی بنت حلوان بن عمران بن حاف بن قضاعه بن معد بن عدنان بود.

فرزندان

  1. خزیمه بن مدرکه
  2. هذیل بن مدرکه، جد قبایل هذیل

خزیمه

خزیمه بن مدرکه
دیگر نام‌هاابااسد
همسر(ها)عوانه بنت سعد بن قیس عیلان
فرزندانکنانه بن خزیمه
اسد بن خزیمه
هون بن خزیمه
والدین

خزیمه بن مدرکه مکنی به ابااسد، جد چهاردهم محمد بن عبدالله بود.

پدر

او خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

مادر خزیمه سلمی یا هند نام داشت و در میان مورخان در نسب مادرش اختلاف نظر وجود دارد:

  1. عقیده نخست: سلمی بنت اسد بن ربیعه بن نزار بن معد بن عدنان
  2. عقیده دوم: سلمی بنت اسلم بن حاف بن قضاعه
  3. عقیده سوم: سلمی بنت سلیم بن حاف بن قضاعه
  4. عقیده چهارم: سلمی بنت سوید بن اسلم بن حاف بن قضاعه
  5. عقیده پنجم: سلمی بنت سعد بن قیس بن حاف بن قضاعه
  6. عقیده ششم: هند بنت وبره از قضاعه
  7. عقیده هفتم: هند بنت منصور بن یقدم بن ایاد

فرزندان

  1. کنانه بن خزیمه، جد قبیله بنی‌کنانه
  2. اسد بن خزیمه، جد قبیله بنی‌اسد
  3. هون بن خزیمه، جد قبیله عضل

کنانه

کنانه بن خزیمه
دیگر نام‌هاابی‌نضر
همسر(ها)بره بنت مر بن اد
هاله بنت سوید بن غطریف
فرزنداننضر بن کنانه
عبدمناه
مالک
ملکان
والدین

کنانه بن خزیمه جد سیزدهم محمد بن عبدالله و مکنی به ابی‌نضر بود. همچنین قبیله کنانه به وی منتسب است.

پدر

او کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

مادر کنانه، عوانه بنت سعد بن قیس عیلان بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود؛ و گفته‌شده دخترعمویش هند بنت عمرو بن قیس بعیلان بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

همسران

  1. بره بنت مر بن اد بن طابخه، خواهر تمیم بن مر، جد قبایل بنو تمیم
  2. هاله بنت سوید بن غطریف بن امرؤقیس بن ثعلبه بن مازن بن ازد

فرزندان

  1. نضر بن کنانه
  2. عبدمناه بن کنانه
  3. ماکل بن کنانه
  4. ملکان بن کنانه

همچنین ابوجعفر طبری از این فرزندان برای کنانه سخن میان آورده‌است:

  1. حدال بن کنانه، که قبیله کمی در یمن هست.
  2. عمرو بن کنانه، که قبیله کمی در فلسطین است.
  3. مجربه بن کنانه
  4. حارث بن کنانه
  5. عامر بن کنانه
  6. غنم بن کنانه
  7. عوف بن کنانه
  8. سعد بن کنانه
  9. نضیر بن کنانه
  10. غزوان بن کنانه
  11. جرول بن کنانه

نضر بن کنانه

نضر بن کنانه
دیگر نام‌هاابی‌یخلد، قریش (قریش اکبر)
همسر(ها)عکرشه أو عاتکه بنت عدوان
فرزندانیخلد بن نضر
مالک بن نضر
صلت بن نضر
والدین

نضر بن کنانه جد دوازدهم محمد بن عبدالله و مکنی به ابی‌یخلد بود. بعضاً می‌گویند که قریش لقب نضر بوده ولی بعضی دیگر بر این عقیده‌اند که قریش لقب نوه‌اش فهر بود.

پدر

او نضر بن کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

مادر نضر، بره بنت مر بن أد بن طابخه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود. نضر، خواهرزاده تمیم بن مر بود که جد قبایل بنو تمیم است.

مالک

مالک بن نضر
دیگر نام‌هاابوحارث
همسر(ها)جندله بنت عامر بن حارث
جمیله بنت عدوان بارقی
فرزندانحارث بن مالک
فهر بن مالک
والدین

مالک بن نضر، جد یازدهم محمد بن عبدالله است. او مکنی به ابی‌حارث بود.

پدر

او مالک بن نضر بن کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

عکرشه یا عاتکه بنت عدوان و او حارث بن عمرو بن قیس بن عیلان بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

همسران

  1. جندله بنت عامر بن حارث بن مضاض بن عمرو جرهمی
  2. سلمی بنت أد بن طابخه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان
  3. جمیله بنت عدوان بارقی

فرزندان

  1. حارث بن مالک
  2. فهر بن مالک

فهر

فهر بن مالک
همسر(ها)لیلی بنت حارث بن تمیم
عاتکه بنت یخلد
فرزندانغالب بن فهر
حارث بن فهر
محارب بن فهر
اسد بن فهر
عوف بن فهر
ذئب بن فهر
جون بن فهر
والدین
  • مالک بن نضر (پدر)
  • جندلة بنت عامر بن حارث یا سلمی بنت أد بن طابخه یا جمیلة بنت عدوان (مادر)

فهر بن مالک، یا به‌طور خلاصه فهر در سنت‌های اسلامی جد دهم پیامبر محمد بن عبدالله، پسر مالک بن نضر و پدر غالب بن فهر بود. فهر بن مالک، نزدیکترین نیای مشترک بین عشره مبشره که همگی متعلق به قبیله قریش بودند است.

پدر

او فهر بن مالک بن نضر بن کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

مادر او جندله بنت عامر بن حارث بن مضاض بن عمرو جرهمیه. همچنین سلمی بنت أد بن طابخه بن الیاس بن مضر و جمیله بنت عدوان بن بارقیه أزدیه نیز گفته‌شده‌است.

همسران

  1. لیلی بنت حارث بن تمیم
  2. عاتکه بنت یخلد

فرزندان

  1. غالب بن فهر، از لیلی بنت حارث بن تمیم یا عاتکه بنت یخلد
  2. حارث بن فهر
  3. محارب بن فهر
  4. اسد بن فهر
  5. عوف بن فهر
  6. ذئب بن فهر
  7. جون بن فهر

غالب

غالب بن فهر
محل زندگیمکه
فرزندانلؤی بن غالب
تیم ادرم بن غالب
قیس بن غالب
والدین
  • فهر بن مالک (پدر)
  • لیلی بنت حارث بن تمیم یا عاتکه بنت یخلد (مادر)

غالب بن فهر، جد نهم پیامبر اسلام، محمد بود.

پدر

او غالب بن فهر بن مالک بن نضر بن کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان بود.

مادر

مورخین بین دو نفر به عنوان مادر غالب در شکند:

  1. لیلی بنت حارث بن تمیم بن سعد بن هذیل بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان
  2. عاتکه بنت یخلد بن نضر بن کنانه بن خزیمه بن مدرکه بن الیاس بن مضر بن نزار بن معد بن عدنان

فرزندان

  1. لؤی بن غالب
  2. تیم ادرم بن غالب
  3. قیس بن غالب

لؤی

لؤی بن غالب
فرزندانکعب بن لؤی
عامر بن لؤی
عمرو بن لؤی
سامه بن لؤی
عوف بن لؤی
خزیمه بن لؤی
حارث بن لؤی
والدین
  • غالب بن فهر (پدر)
  • عاتکه بنت یخلد یا سلمی بنت عمرو بن لحی (مادر)

در سنت‌های اسلامی، لؤی بن غالب، جد هشتم محمد، پیامبر اسلام بود.

اجداد

همسران و فرزندان

  1. ماویه بنت کعب
    1. کعب بن لؤی
  2. نامعلوم
    1. عامر بن لؤی
    2. عمرو بن لؤی
  3. مورد اختلاف (گفته‌شده)
    1. سامه بن لؤی
    2. عوف بن لؤی
    3. خزیمه بن لؤی
    4. حارث بن لؤی

شعر سروده‌شده برا لؤی

ندیدهٔ او، قصی بن کلاب که مکه را برای قریش فتح نمود، این شعر را دربارهٔ پدربزرگش لؤی سرود:

من پسر محافظان از لؤی هستم
در مکه خانه من است جایی که بزرگ شده‌ام.
مال من روستایی است همان‌طور که معد می‌داند،
این مروه است که من خوشحال می‌شوم،
من مجبور نبودم که بجنگم، نه،
پسران قیدار و نبط اینجا مقیم بودند،
ریز کمکم است تا زمانی که زنده‌ام از بی‌عدالتی هراسی ندارم.

کعب

کعب بن لؤی
نام در زمان تولد۳۱۷ پیشاهجرت
زادهٔمکه
شناخته‌شده برایجد هفتم محمد، پیامبر اسلام
همسر(ها)وحشیه بنت شیبان (قریش)
رقاش بنت رکبه
فرزندانمره بن کعب
عدی بن کعب
هصیص بن کعب
والدینلؤی بن غالب
ماویه بنت کعب (بنو قضاعه)
خویشاوندانامیر بن لؤی، سمح بن لؤی، عوف بن لؤی، خویمه بن لؤی، سعد بن لؤی (برادران)

در سنت‌های اسلامی، کعب بن لؤی، یکی از اجداد پیامبر اسلام، محمد (جد هفتم او) بود.

اجداد

کعب بن لؤی در سال ۳۰۵ میلادی (۳۱۷ پیش از هجرت) در مکه به دنیا آمد. پدر او لؤی بن غالب و مادرش ماویه بنت کعب بن القین بن جسر بن شیع‌الله بن اسد بن وبره بن تغلب بن حلوان بن عمران بن الحاف بن قضاعه بود.

همسران و فرزندان

  1. وحشیه بنت شیبان بن محارب
    1. هصیص بن کعب
    2. مره بن کعب
  2. رقاش بنت رکبه بن بلبله
    1. عدی بن کعب

مره

مره بن کعب بن لؤی بن غالب، جد ششم محمد و پیشوای قریش در مکه است.

مرة بن کعب
زاده؟
مکه
درگذشته؟
مکه
همسر(ان)هند بنت سریر
أسماء بنت عدی
فرزند(ان)کلاب بن مره
تیم بن مره
یقظه بن مره
نام کامل
مرة بن کعب بن لؤی
پدرکعب بن لؤی
مادرمخشیه بن شیبان

نسب

خطای لوآ در پودمان:Hatnote در خط 170: attempt to index a nil value. مره جد ششم پیامبر اکرم است که نسبش به اسماعیل بن ابراهیم می‌رسد.
نسب پیامبر اکرم به مره: محمد پسر عبدالله پسر عبدالمطلب پسر هاشم پسر عبد مناف پسر قصی پسر کلاب پسر مره.
نسب پدر مره:کعب پسر لؤی پسر غالب پسر فهر پسر مالک پسر النضر پسر کنانه پسر خزیمه پسر مدرکه پسر الیاس پسر مضر پسر نزار پسر معد پسر عدنان.
نسب مادر مره:مخشیه دختر شیبان پسر محارب پسر فهر پسر مالک پسر النضر پسر کنانه پسر خزیمه پسر مدرکه پسر الیاس پسر مضر پسر نزار پسر معد پسر عدنان.

کلاب

کلاب بن مره
نام در زمان تولد۳۷۲
شناخته‌شده برایاز اجداد محمد
همسر(ها)فاطمه بنت سعد
فرزندانزهره بن کلاب (پسر)
قصی بن کلاب (پسر)
والدینمره بن کعب (پدر)
هند بنت سریر بن ثعلبه (مادر)
خویشاوندانتیم بن مره (برادر)

کلاب بن مره (عربی: کِلاب بن مُرَّة؛ زادهٔ ۳۷۲ م) پدرِ پدرِ پدرِ پدرِ پدربزرگِ پدری و پدرِ پدرِ پدرِ پدربزرگِ مادری محمد پیامبر اسلام بود.

زندگی

کلاب فرزند مُرَّة بن کَعب بن لُؤَی بن غالب بن فِهر بن مالک و همسر اولش هِند بنت سُرَیْر بن ثَعْلَبَة بن حارث بن مالک بود. هر دو والدین او فرزندان ابراهیم از طریق پسرش اسماعیل بودند و نسب آن‌ها به فهر از بنی‌قریش برمی‌گردد. او دو تن از برادرانش، تیم بن مره و یقظه بن مره را، از طریق همسر دوم پدرش، اسما بنت عدی (هند بنت حارثه بارقیه) داشت. او با فاطمه بنت سعد بن سیل ازدواج کرد که دو پسر برای او به دنیا آورد. پسر بزرگش، زهره بن کلاب، بزرگ قبیله بنی‌زهره بود، و پسر کوچکش قصی بن کلاب، اولین متولی کعبه بود. پس از مرگش، همسرش با ربیعه بن حرم از قبیله بنی‌عذره ازدواج کرد.

قصی

قُصَی بن کلاب بن مره بن کَعْب، جد چهارم پیامبر اسلام و پیشوای قریش در مکه است. او این شهر را از سیطره خُزاعیان بیرون آورد و قریش را دوباره سروری داد. حفر چاه‌ها و ارائه خدمات به زائران کعبه و بازسازی کعبه، از کارهای او است.

قُصَی بن کِلاب
زاده۲۲۱ پیش از هجرت
مکه
درگذشته۱۴۱ پیش از هجرت (۸۰ سال)
مکه
آرامگاه
دامنهٔ کوه حَجون
همسر(ان)حبه بنت هلیل
فرزند(ان)عبدمناف
عبدالدار بن قصی
عبدالعزی بن قصی
عبدقصی بن قصی
نام کامل
قُصَی بن کلاب بن مره
پدرکلاب بن مره
مادرفاطمه بنت سعد

تولد

قصی در سال ۴۰۰ میلادی برابر با ۲۲۱ سال قبل از هجرت در شهر مکه به دنیا آمد.

وجه نامگذاری قصی

بیشتر مورخان نام اصلی قصی را زید نوشته‌اند. دربارهٔ علت «قُصَی» نامیده شدن او گفته‌اند که مادرش فاطمه، پس از وفات کِلاب بن مُرَّة، با ربیعة بن حرام (از طایفهٔ بنوعُذْره) – که برای انجام دادن اعمال حج به مکه آمده بود – ازدواج کرد و ربیعه، فاطمه و قصی شیرخوار را همراه خود به سرزمین قوم خویش در منطقهٔ شام برد. قصی تا هنگام بلوغ یا نزدیک به آن در آنجا ماند، سپس با کاروانی از حاجیان قضاعه، در یکی از ماه‌های حرام، به مکه بازگشت. چون زید در این مدت از وطنش مکه و قوم خویش دور شده بود، او را قصی خواندند، یعنی کسی که از شهر و وطن خویش دور است.

نسب

خطای لوآ در پودمان:Hatnote در خط 170: attempt to index a nil value. قصی جد چهارم پیامبر اکرم است که نسبش به اسماعیل بن ابراهیم می‌رسد. نسب پیامبر به قصی این گونه است:محمد پسر عبدالله پسر عبدالمطلب پسر هاشم پسر عبد مناف پسر قصی.

مناصب مکه

قصی مناصب مهم مکه یعنی حجابت (پرده داری)، سقایت (آب دادن به حاجیان)، رفادت (اطعام قریش از طریق اموالی که جمع‌آوری می‌شد)، دارالندوه و لوا (پرچم داری جنگ) را بر عهده گرفت و نخستین فرد از دودمان کَعب بن لُؤَی بود که ریاست و فرمانروایی یافت و پس از او شرافت و ریاست قریش و این مناصب در دودمان قصی برقرار ماند.

فرزندان

قصی سه پسر داشت با نام‌های عبد مناف (نسل پیامبر اسلام و امویان، عباسیان و امامان شیعهعبدالعزی (نسل بنی زبیر، بنی خویلد و همسر پیامبرعبدالدار.

همسر

همسر او حبه بنت هلیل است.

پدر و مادر

خطای لوآ در پودمان:Hatnote در خط 170: attempt to index a nil value. پدر او کلاب بن مره و مادر او فاطمه بنت سعد

ویژگی‌های قصی

قصی در درایت و دقت نظر، راست گویی، سخاوت و عفت برتر از مردم زمان خویش بود و به اعتقاد شیعه دوازده امامی همچون دیگر آباء و اجداد پیامبر اکرم، مؤمن بود. قصی به پروردگار یکتا ایمان داشت و از عبادت لات و عُزّی و دیگر بت‌ها خودداری می‌کرد و مردم عرب را از پرستش غیرخدا بازمی‌داشت. او به فرزندان خود می‌گفت هر کس فرومایه‌ای را بزرگ دارد، شریک پستی او گشته‌است و هر کس کار زشتی را نیکو پندارد، شریک زشتی آن شده‌است و هر که بزرگواری شما اصلاحش نکند، پس خواری‌اش را به او بنمایانید، که دارو ریشه درد را می‌کند. به فرزندانش می‌گفت که خویشتن واقعی خود را عزیز و محترم بدارند تا قوم و قبیلهٔ آنان با عزت و احترام با ایشان برخورد کنند. به قوم خود ستم نکنند که نابود خواهند شد. از خیانت بپرهیزند، زیرا در پیشگاه خداست و موجب عار و سرزنش می‌شود. از نوشیدن شراب اجتناب کنند، زیرا به فرض این که بدن را اصلاح کند، ذهن را خراب و فاسد می‌نماید.

وفات

ایشان در سال ۴۸۰ میلادی برابر با ۱۴۱ سال قبل از هجرت در مکه درگذشت و پیکرش را در دامنهٔ کوه حَجون به خاک سپردند، و باز هم او را بزرگ می‌داشتند و قبرش را زیارت می‌کردند. بعد از آن، مردم مکه مردگان خود را در حجون، که نخستین قبرستان مکه بود، به خاک سپردند.

هاشم

عبدمطلب

آمنه

آمِنه، بنت وَهْب (درگذشته ۴۶/۵۷۶)، مادر محمد و محترم‌ترین بانوی قریش بود. پدر آمنه، وهب، پسر عبدمناف پسر زهره پسر کلاب پسر مره پسر کعب پسر لوی بود؛ و مادر آمنه، بره دختر عبدالعزی پسر عثمان پسر عبد الدار پسر قصی پسر کلاب پسر مره بود. آمنه در ۵۴ یا ۵۳ سال قبل از هجرت همسر عبدالله پسر عبدالمطلب شد و ۵۲ سال قبل از هجرت محمد را به دنیا آورد. او هنگامی که محمد ۶ یا ۴ ساله بود در ۳۰ سالگی درگذشت.

دیگر نظرات

فردی به نام «واریسکو» در مقاله‌ای پس از نسبت دادن مواردی به تواریخ مسلمانان اینطور نتیجه گرفته که این نسب با برخی حساب و کتاب‌ها سازگاری ندارد.[4]

شجره‌نامه

در تاریخ‌نویسی سنتی اسلامی، سامی، و عرب عادت مورخان این است که سلسله‌نسب شخصیت‌ها را بعضاً تا آدم - که در اعتقادات سامی و روایات و باورهای اسلامی نخستینِ مردمان است - ذکر می‌کنند.[5] از این روی برخی تاریخ‌نگاران مسلمان مانند طبری و ابن هشام هم سعی در ذکر سلسله نسب محمد کرده‌اند. این سلسله نسب‌ها تا حدی باهم اختلاف دارند، و تا جد ۲۱ که در نظر ایشان عدنان است میان ایشان اتفاق نظر هست.[6][7] مطابق تاریخ طبری و سیره ابن هشام، نسب محمد تا جد ۲۱ (عدنان) چنین است:

عَدْنان
عَکّمَعَدّ
اِیادقُنُصقُضاعهنِزار
اَنماررَبیعهمُضر
عَیلانالیاس
قَمَعَهطابِخَهمُدْرِِکَه
هُذَیلخُذَیْمه
هُوناسدَهواسَدکِنانه
مِلکانعبد مناتمالکنَظْر
یَخلُدمالک
فِهر
غالِبحارثاسدمُحارب
تَیملُؤَیّ
عَوفعامرسامَهکَعب
هُصَیصعَدیّمُرةَّ
یَقَظَهتَیْمکِلاب
زُهْرَهقُصَیّ
۴۰۰
عبدالعزیعبد مناف
۴۳۰
عبدالدار
أسدمطلبهاشم
۴۶۴
نوفل
عبد شمس
خویلدعبدالمطلب
۴۹۷
عوامخدیجهحمزهعبدالله
۵۴۵
ابوطالبعباس
زبیرمحمد
۵۷۱
علی
۵۹۹
عقیلجعفر
فاطمهمسلم
حسن
۶۲۵
حسین
۶۲۶

چنان‌که پیشتر اشاره شد، پس از عدنان، تا اسماعیل و ابراهیم، و پس از آن تا آدم در تعداد و نام‌ها اختلاف وجود دارد.

برادران عبدالله، پدر محمد، را چنین نام برده‌اند: عبّاس، حمزه، حارث، ابوطالب، زبیر، حجل، مقوّم، ضرار، ابولهب.

اطرافیان سرشناس محمد

نیاکان محمد

نوادگان محمد

پانویس

  1. Varisco, 145
  2. إذا بلغ نسبی إلی عدنان فامسکوا
  3. Varisco, 147
  4. Varisco, 146
  5. Varisco, 139
  6. تاریخ طبری، ۸۲۵
  7. سیره ابن هشام، ۴

منابع

  • Metaphors and Sacred History: The Genealogy of Muhammad and the Arab "Tribe". Daniel Martin Varisco. Anthropological Quarterly, Vol. 68, No. 3, Anthropological Analysis and Islamic Texts. (Jul. , 1995), pp. 139–156.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.