کاج چلغوزه

کاج چلغوزه (در فارسی چَلغوزه از چهل غوزه به معنای چهل دانه در مخروط کاج) گونه‌ای کاج است که در منطقه شمال غربی هیمالیا شامل شرق افغانستان و شمال پاکستان و شمال غربی هند می‌روید. نام این کاج فارسی است و از ترکیب چهل و غوزه ساخته شده‌است.[1] منطقه رویش این درخت ارتفاعی بین ۱۸۰۰ تا ۳۳۵۰ متر دارد و گاهی با کاج زیبا و سدر مقدس جامعه مشترک می‌سازد. بلندی کاج چلغوزه بین ۱۰ تا ۲۰ متر است و معمولاً دارای تاجی پهن و گسترده با شاخه‌هایی راست و کشیده‌است. کاج چلغوزه در منطقه پراکنش طبیعی خود منبع غذایی بسیار مهمی محسوب می‌شود.[2]

کاج چلغوزه
Pinus gerardiana
وضعیت بقا
آرایه‌شناسی
فرمانرو: گیاهان
دسته: مخروطیان
رده: ناژویان
راسته: کاجیان
تیره: کاجیان
سرده: Pinus
زیرسرده: Ducampopinus
گونه: P. gerardiana
نام علمی
Pinus gerardiana
Wall. ex D. Don

سودمندی‌ها

معروفیت این درخت به‌خاطر دانه‌های خوردنی آن (چلغوزه) است که در منطقه رویش جمع‌آوری می‌شود و به فروش می‌رسد. به لحاظ ارزش غذایی، ترکیبات دانه شامل ۵۱٫۳ درصد چربی (اسیدهای چرب)، ۸٫۷ درصد آب، ۱۳٫۶ درصد پروتئین، ۲۲٫۵ درصد نشاسته، ۰٫۹ درصد فیبر و سه درصد مواد معدنی و خاکستر می‌باشد.[3]اهمیت اقتصادی جنگل‌های این‌گونه بقدری زیاد است که در سالهای پربار در افغانستان بخش بزرگی از درآمد منطقه ۱۳۰۰۰ نفری از جمع‌آوری و فروش دانه‌های خوراکی آن بدست می‌آید و در هندوستان به‌طور متوسط سالانه ۱۸۰ تن دانه چلغوز تولید می‌شود.[4]

پانویس

پیوند به بیرون

منابع

  • زارع، علیرضا؛ مسعود، عباسی (پاییز ١٣٩٠). [www.ijf-isaforestry.ir «تأثیر طول دورهٔ سرمادهی بر جوانه‌زنی بذر کاج چلغوزه»] مقدار |پیوند= را بررسی کنید (کمک) [Effects of stratification length time on germination of chilgoza pine (Pinus gerardiana Wall.)]. مجله جنگل ایران. کرج: انجمن جنگلبانی ایران، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران. سوم (سوم): ۲۴۳ تا ۲۵۲. شاپا 2008-6113. دریافت‌شده در اول آبان ١٣٩٦. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  • «ویکی‌پدیای انگلیسی». دریافت‌شده در ۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۱.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.