حادثه ۱۴۰۰ نطنز

حادثهٔ ۱۴۰۰ نطنز در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۴۰۰ در پایگاه غنی‌سازی اورانیوم نطنز رخ داد که بخشی از آن در عمق زمین واقع‌شده و یکی از چندین تأسیسات هسته‌ای ایران است که تحت نظارت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارد. یک روز پس از اعلام راه‌اندازی دوباره «مرکز مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته» نطنز، دولت ایران تأیید کرد که «حادثه‌ای در بخشی از شبکهٔ توزیع برق تأسیسات غنی‌سازی نطنز» رخ داده‌است. روز ۱۲ تیرماه سال ۱۳۹۹ نیز در تأسیسات نطنز وقوع یک انفجار به تخریب گستردهٔ «مرکز مونتاژ سانتریفیوژ ایران» منجر شد. تا کنون کسی به‌طور رسمی عهده‌دار این عملیات خرابکارانه نشده‌است.[1]

حادثه ۱۴۰۰ نطنز
تاریخ۲۱ فروردین ۱۴۰۰
محلتأسیسات هسته‌ای نطنز
علتدولت ایران دلیل این حادثه را «حمله سایبری» اعلام کرده است.
کشته‌هابنا بر گزارش رسمی کسی صدمه ندیده است.
آسیب مالیدقیق اعلام نشده اما خسارات قابل توجه بوده‌است

موقعیت

تأسیسات هسته‌ای نطنز بخشی از «تأسیسات زیرزمینی» مرتبط با برنامهٔ هسته‌ای ایران است که به منظور غنی‌سازی اورانیوم در نزدیکی نطنز در استان اصفهان احداث شده و تصور می‌شود که توسط ۳۰ پا (۹ متر) از بتن‌آرمه محافظت شده‌است.[2][3]

دلیل

برخی منابع مدعی شده‌اند که این حادثه در اثر حملهٔ سایبری رخ داده و احتمالاً اسرائیل در آن نقش داشته‌است. شبکهٔ دولتی کان اسرائیل روز یکشنبه، ۲۲ فروردین، خبر داد که حادثه در تأسیسات اتمی نطنز، کار اسرائیل و نتیجهٔ «حملهٔ سایبری این کشور به ایران» بوده‌است.[4]

روزنامهٔ اسرائیلی جروزالم پست گزارش داده‌است که اتفاقی که در تأسیسات نطنز افتاده حادثه نبوده و خسارات آن بسیار سنگین‌تر از آن است که مقام‌های ایران می‌گویند.[5][6]

رئیس کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی تأیید کرد که در این سایت یک انفجار رخ داد که به قطع جریان برق در سانتریفوژها منجر شد. پست برق در سایت نطنز، جریان برق را به حدود ۴۰ تا ۵۰ متری زیرزمین می‌فرستد؛ محلی که مستحکم ساخته شده تا حملات هوایی و موشکی نتواند این مکان را از بین ببرد.[7]

وزارت اطلاعات ایران از فردی به نام «رضا کریمی نطنز» به عنوان عامل خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای نطنز نام برد که قبل از حادثه به خارج از کشور گریخته‌است.[8][9][10]

خسارت‌ها

به گفتهٔ مقامات ایران حادثه در بخشی از شبکهٔ برق تأسیسات غنی‌سازی احمدی روشن نطنز رخ داده‌است. بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، بدون اشاره به جزئیات این حادثه گفت این حادثه صدمات انسانی و آلودگی به دنبال نداشته‌است.[11][12] کوتاه زمانی پس از این اظهارات، خبرگزاری ایرنا گزارش داد کمالوندی حین بازدید از مجتمع غنی‌سازی از ارتفاع چند متری سقوط کرده و دچار شکستگی‌هایی در ناحیهٔ پا و سر شده‌است.[13]

نیویورک تایمز به نقل از دو منبع اطلاعاتی گزارش داده‌است حادثه‌ای که منجر به قطعی برق در تأسیسات غنی‌سازی اورانیوم نطنز شد، یک انفجار بزرگ بوده که سیستم برق‌رسانی این مجموعه را کاملاً از کار انداخته‌است.[14] این روزنامه به نقل از همان منابع اطلاعاتی نوشته‌است که «در اثر انفجار در سیستم برق نیروگاه نطنز ایران تا ماه‌ها امکان غنی‌سازی اورانیوم را از دست داده‌است».[15]

در مرکز غنی‌سازی اورانیوم نطنز «چندین هزار» دستگاه سانتریفیوژ آسیب دیده و از بین رفته‌است.[16][17]

واکنش‌ها

مقام‌های حکومت ایران بر ضرورت «انتقام» از اسرائیل به دلیل نقش داشتن در این حادثه تأکید کرده‌اند.[16]

علی‌اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، حادثهٔ تأسیسات نطنز را «تروریسم هسته‌ای» خوانده‌است.[18]

مالک شریعتی نمایندهٔ تهران در مجلس، در توئیتی نوشت:

«بسیار مشکوک به خرابکاری و نفوذ است».[6]

آویو کوخاوی، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، گفت:

عملیات‌های ارتش اسرائیل در سرتاسر خاورمیانه از چشم دشمنان پنهان نیست. آن‌ها گام‌های خود را محتاطانه و با در نظر گرفتن اقدامات ما برمی‌دارند.[6]

سرپرست گروه فنی بررسی حادثه به نورنیوز گفت:

«اخباری که از سوی برخی رسانه‌های خارجی در خصوص علت حادثهٔ امروز در مجتمع غنی‌سازی نطنز منتشر شده صرفاً فضاسازی رسانه‌ای است و پایه و اساس واقعی ندارد. گروه فنی بررسی سانحه از ابتدای وقوع حادثه در مجتمع نطنز در محل حاضر شده و در حال بررسی علت رخداد بامداد امروز هستند. در حال حاضر مجموعهٔ احتمالات ممکن در خصوص بروز این حادثه به دقت در حال بررسی است و به محض مشخص‌شدن علت قطعی حادثه، اطلاع‌رسانی لازم انجام خواهد شد.»[19]

فریدون عباسی دوانی:

«دشمن یک طراحی قشنگ انجام داده؛ فکر کرده و متخصصان خود را به کار گرفته تا این انفجار هدف آن‌ها را تأمین کند. یک کار پیچیده از طریق انفجار در سیستم توزیع برق و کابل‌های مربوط به باتری‌های برق بود که جریان برق در سانتریفوژها را قطع کرد.[7]»

نیویورک تایمز:

«چنان ضربهٔ شدیدی به توانایی غنی‌سازی اورانیوم ایران وارد کرده که احیای تولید در نطنز ممکن است دست‌کم ۹ ماه طول بکشد.[17]»

اسحاق جهانگیری، معاون یکم رئیس‌جمهور گفت که باید نهادی که مسئول تأمین امنیت تأسیسات هسته‌ای و جلوگیری از خرابکاری بزرگ‌ترین دشمن جمهوری اسلامی است دربارهٔ خرابکاری روز گذشته پاسخگو باشد. سپاه پاسداران از دو دهه پیش مسئولیت حفاظت از تأسیسات هسته‌ای، دانشمندان هسته‌ای ایران و شناسایی تهدیدات در این حوزه را برعهده داشته‌است.[20]

وزیر امور خارجهٔ جمهوری اسلامی در نامه‌ای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل خواستار مجازات عاملان حادثهٔ نطنز شد. ظریف حمله به تأسیسات نطنز را «جنایت جنگی» خواند و گفت این اقدام نمی‌باید «بدون تنبیه» باقی بماند. وی مدعی شده که مسئولان جمهوری اسلامی با مهار به موقع پیامدهای این حمله مانع از وقوع یک «فاجعهٔ انسانی و زیست‌محیطی» شده‌اند.[21][22]

دو روز بعد از این حادثه عباس عراقچی از غنی‌سازی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را خبر داد. غنی‌سازی ۶۰ درصد بالاترین غنی سازی ای است که ایران در برنامه اتمی خود دنبال کرده. او افزود هزار سانتریفیوژ دیگر با کارایی ۵۰ درصد بالاتر به ماشین‌های صدمه‌دیده افزوده خواهدشد.[23]

آمریکا این اقدام ایران را تحریک‌آمیز خواند اما در عین حال اعلام کرد که به دیپلماسی با ایران ادامه می‌دهد. جن ساکی سخن‌گوی کاخ سفید ابراز امیدواری کرد که ۶ کشور مذاکره کننده با ایران در «رد تصمیم تهران در خصوص افزایش سطح غنی‌سازی» با یکدیگر متحد باشند. دفتر ریاست جمهوری فرانسه با اشاره به اینکه اقدام تازه ایران تحولی جدی به‌شمار می‌رود، اظهار داشت که ضروری است تمام کشورهای حاضر در برجام به علاوه آمریکا به این اقدام ایران پاسخی هماهنگ بدهند.[24]

حسن روحانی در اولین واکنش خود گفت راه‌اندازی IR-۶ و غنی‌سازی ۶۰درصدی پاسخی به شرارت‌ها بود. اگر صهیونیست‌ها بر علیه ملت ما توطئه کردند، پاسخ خواهیم داد؛ اولین گام همین بود.

او همچنین ادعا کرد که می‌خواهند در مذاکرات دست ما خالی شود ولی دست ما پر است. ‏برابر توطئه شما پاسخ می‌دهیم ولی فعالیت ما صلح‌آمیز و تحت نظر آژانس است.[25]

علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران یک روز پس از «خرابکاری» در تأسیسات نطنز، ادعا کرد که در چند روز آینده بخش قابل توجهی از خرابکاری دشمن جبران خواهد شد. او افزود سیستم برق اضطراری سایت روز دوشنبه راه اندازی شده‌است او همچنین ادعا کرد غنی سازی در نطنز متوقف نشده و با قوت جلو می‌رود البته برخی ماشین‌هایی که از مدار خارج شده‌اند باید بازنگری شوند. این در حالی است که روزنامه نیویورک تایمز به نقل از دو منبع اطلاعاتی آمریکایی و اسرائیلی نوشت ایران برای بازگشت به نقطه‌ای که پیش از خرابکاری روز یکشنبه در آن قرار داشته‌است، دست‌کم ۹ ماه زمان نیاز دارد.[26]

منابع

  1. Euronews (11 April 2021). "سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران: در تأسیسات نطنز «حادثه» رخ داده‌است". euronews (به پشتو). Archived from the original on 11 April 2021. Retrieved 11 April 2021.
  2. Iran Raid Seen as a Huge Task for Israeli Jets, The New York Times
  3. ایران با تولید اورانیوم لازم برای سلاح هسته‌ای «سال‌ها فاصله دارد» بایگانی‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine، رادیو فردا
  4. رادیوفردا (۲۰۲۱-۰۴-۱۱). «شبکهٔ دولتی اسرائیل: حادثهٔ تأسیسات اتمی نطنز نتیجهٔ حملهٔ سایبری اسرائیل بود». رادیو فردا. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۱.
  5. «رئیس سازمان انرژی اتمی ایران حادثه در تأسیسات نطنز را «تروریسم هسته‌ای» خواند». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۱-۰۴-۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۱.
  6. «'حادثه' در بخش برق تأسیسات هسته‌ای نطنز؛ نماینده مجلس ایران: بسیار مشکوک به خرابکاری و نفوذ است - BBC News فارسی». BBC News فارسی (به عربی). ۲۰۲۱-۰۴-۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۱.
  7. فردا، رادیو (۲۰۲۱-۰۴-۱۲). «رئیس کمیسیون انرژی مجلس جزئیات تازه‌ای از «انفجار» نطنز را افشا کرد». رادیو فردا. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۳.
  8. «رضا کریمی نطنز؛ عامل خرابکاری در حادثه نطنز بوده‌است+عکس». خبرآنلاین. ۲۰۲۱-۰۴-۱۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۸.
  9. «وزارت اطلاعات ایران "عامل خرابکاری" تأسیسات هسته‌ای نطنز را معرفی کرد - BBC News فارسی». BBC News فارسی (به عربی). ۲۰۲۱-۰۴-۱۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۸.
  10. «وزارت اطلاعات: رضا کریمی عامل انفجار نطنز از ایران گریخته‌است». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۱-۰۴-۱۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۸.
  11. نت، العربیة (۲۰۲۱-۰۴-۱۱). «حادثه در نطنز؛ آیا سانتریفیوژهای جدید دوباره هدف قرار گرفت؟». العربیة نت. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۱.
  12. «توضیحات کمالوندی دربارهٔ حادثه در نطنز - مشرق نیوز». مشرق نیوز. ۲۰۲۱-۰۴-۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۱.
  13. «حادثه در نطنز/ حال سخنگوی سازمان انرژی اتمی مساعد است». irna.ir. ایرنا. ۲۳ فروردین ۱۴۰۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ فروردین ۱۴۰۰.
  14. «نیویورک‌تایمز: قطعی برق در تأسیسات هسته‌ای نطنز در نتیجه یک انفجار بزرگ بود». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲۳ فروردین ۱۴۰۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ فروردین ۱۴۰۰.
  15. «نیویورک تایمز: ایران تا ماه‌ها پس از انفجار نطنز امکان غنی‌سازی اورانیوم را ندارد». bbc.com/persian. بی‌بی‌سی فارسی. ۲۳ فروردین ۱۴۰۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ فروردین ۱۴۰۰.
  16. «نماینده مجلس: در نطنز چند هزار سانتریفیوژ و عمده امکانات غنی‌سازی از بین رفت». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۱-۰۴-۱۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۳.
  17. «'چندین هزار سانتریفیوژ در نطنز از بین رفته‌است'؛ روایت نمایندگان مجلس از عملیاتی 'پیچیده' - BBC News فارسی». BBC News فارسی. ۲۰۲۱-۰۴-۱۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۳.
  18. «ایران «حادثه» تأسیسات غنی‌سازی نطنز را «تروریسم هسته‌ای» اعلام کرد». radiofarda.com. رادیو فردا. ۲۳ فروردین ۱۴۰۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ فروردین ۱۴۰۰.
  19. «اولین اظهارنظر سرپرست گروه فنی بررسی حادثهٔ سایت نطنز- اخبار دیپلماسی ایران - اخبار بین‌الملل تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. ۲۰۲۱-۰۴-۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۱.
  20. «جهانگیری خواستار مؤاخذهٔ سپاه دربارهٔ خرابکاری در نطنز شد». ایندیپندنت فارسی. ۲۰۲۱-۰۴-۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۳.
  21. «نامه ظریف به دبیرکل سازمان ملل: حادثه نطنز "جنایت جنگی" است - DW - 13.04.2021». DW.COM. ۲۰۲۱-۰۴-۱۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۳.
  22. «ظریف به گوترش: هدف قراردادن تعمدی تأسیسات هسته‌ای جنایت جنگی است - ایرنا». خبرگزاری جمهوری اسلامی |صفحه اصلی | IRNA News Agency. ۲۰۲۱-۰۴-۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۳.
  23. «ایران از آغاز غنی‌سازی ۶۰ درصدی اورانیوم خبر داد». رادیو فردا. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
  24. «واکنش آمریکا به غنی‌سازی ۶۰ درصدی ایران: همچنان به دیپلماسی باور داریم». euronews. ۲۰۲۱-۰۴-۱۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
  25. «اولین واکنش روحانی به خرابکاری اسرائیلی‌ها در نیروگاه هسته ای نطنز /غنی سازی ۶۰ درصد اولین گام بود». خبرآنلاین. ۲۰۲۱-۰۴-۱۴. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
  26. «صالحی: در چند روز آینده بخش قابل توجهی از «خرابکاری دشمن» جبران خواهد شد». euronews. ۲۰۲۱-۰۴-۱۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۴.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.