پری بلنده

سکینه قاسمی مشهور به پری بُلنده ، کارگر جنسی ایرانی بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و به آتش کشیده شدن محلهٔ شهرنو، دستگیر و در ۲۱ تیر ۱۳۵۸ به اتهام «فساد فی‌الارض»، همراه با ۲ کارگر جنسی دیگر اعدام شد. در ادبیات معاصر و فرهنگ عامه نیز چند بار به وی و سرنوشت او اشاره شده‌است. از پری بلنده، اشرف چهارچشم و ثریا ترکه به عنوان نخستین زنانی یاد می‌شود که پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ اعدام شده‌اند.[1]

سکینه قاسمی
تصویر سکینه قاسمی منتشر شده در روزنامهٔ کیهان مورخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸
زادهٔنامعلوم
قزوین
درگذشت۲۱ تیر ۱۳۵۸
تهران
مدفنقطعهٔ ۴۱ بهشت زهرا
ملیتایرانی
دیگر نام‌هاپری بلنده
پیشه کارگری جنسی

زندگی

اطلاعات دقیقی از زندگی او در دسترس نیست. طبق بعضی از منابع متولد قزوین بود و در محلهٔ شهرنو در تهران کارگری جنسی می‌کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و با غیرقانونی شدن کارگری جنسی و به آتش کشیده شدن[2] خانه‌های محلهٔ شهرنو و دستگیری بعضی از کارگران جنسی، به جرم دایر کردن روسپی‌خانه و کارگری جنسی در دادگاه انقلاب محاکمه و به حکم قاضی شرع، به اعدام محکوم شد. طبق گزارش‌های رسمی در ساعت ۱ بامداد روز ۲۱ تیر ۱۳۵۸ همراه با دو کارگر جنسی دیگر اعدام شد.

ظاهراً به دلیل داشتن قد بلند، ابتدا به «پری قد بلنده» و بعدها به «پری بلنده» شهرت پیدا کرد.[3]

زندان قبل از انقلاب

طبق آنچه در خاطرات یکی از زندانیان سیاسی قبل از انقلاب منتشر شده‌است. پری بلنده در بین سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ در زندان قصر در بخش جنحه و جنایی بوده‌است. عاطفه جعفری که عضو سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران بود و در خانهٔ تیمی دستگیرشده بود در خاطرات زندان‌اش می‌نویسد:[4]

زن‌های عادی… یک بار که با خانم دکترِ زندان بگومگو داشتند و معترض بودند که به اندازهٔ کافی داروی مُسکن نمی‌دهد و به آن‌ها نمی‌رسد، در میان فحش‌های رکیک یک‌باره پری بلنده فریاد زد: «خوبه ما هم مثل سیاسیا (سیاسی‌ها) عکسِ شاه رو لوله کنیم و بچپونیم تو… تا به ما هم مثل اونا برسین؟» پری بلنده زیبا و با دل و جرات و آدم قابل‌اعتمادی بود. شنیدم در جمهوری اسلامی او و چند زن دیگر را به جرم روسپی‌گری در ملاءعام اعدام کرده‌اند.

دستگیری و اعدام

سکینه قاسمی در ۲۱ تیر ۱۳۵۸ همراه با دو کارگر جنسی دیگر اعدام شد.

روزنامه کیهان

روزنامه کیهان مورخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸.

روزنامهٔ کیهان پنج‌شنبه ۲۱ تیر ۱۳۵۸ در تیتر درشتی نوشته‌است: «به‌حکم دادگاه انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند» در تیتر کوچک‌تر این خبر آمده‌است: «اسامی زنان اعدام شده: پری بلنده، ثریا ترکه و اشرف چهارچشم بود»[5] عکسی از پری بلنده با چادر زیر این خبر چاپ شده‌است. در صفحهٔ دوم ستون پنج شرح کامل‌تری آمده‌است و بخشی از حکم دادگاه هم نوشته شده‌است.

دادگاه

هیچ اطلاع یا گزارشی در مورد چگونگی محاکمه و دفاعیات متهم و نحوهٔ بازداشت ارائه نشده‌است. در گزارش کوتاه روزنامهٔ کیهان، که تنها منبع رسمی موجود است، آمده‌است که وی در «شعبه اول دادگاه انقلاب» محاکمه شد.[2]

رای صادره

طبق گزارش روزنامه کیهان صدور حکم در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران پس از چندین جلسهٔ رسیدگی سری به پرونده صورت گرفته‌است. بخشی از حکم صادره در این گزارش آمده‌است: «... به‌جرم یک عمر فحشا و فساد و خرید و فروش دختران خردسال و زنان گول‌خورده و اغفال‌شده و دائر کردن مراکز فحشا و عشرت‌کده‌های مختلف که موجب انحراف نسل جوان این مملکت گردیده‌اید مفسدفی‌الارض شناخته شده به اعدام محکوم می‌گردید…»[6]

نحوه اعدام

قطعه ۴۱ محدودهٔ آثار به‌جا مانده از قبر سکینه قاسمی در بهشت زهرا. ۱۹ بهمن ۱۳۸۶.

طبق گزارش روزنامهٔ کیهان چهار متهم از جمله سکینه قاسمی در ساعت یک بامداد ۲۱ تیر ۱۳۵۸ اعدام شده‌اند. در گزارش خبرنگار روزنامهٔ کیهان محل و نحوهٔ اعدام ذکر نشده‌است. در تیتر خبر نوع اعدام تیرباران ذکر شده‌است اما از محل اعدام هیچ خبری ارائه نشده‌است. طبق بعضی گزارش‌های غیررسمی سکینه قاسمی جلوی کافهٔ شکوفه‌نو به دار آویخته شده‌است.[7]

وی در همان روز اعدام به تاریخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸ در گورستان بهشت زهرا خاک شد. جسد وی در «قطعه ۴۱، ردیف ۸۷، قبر ۳۵» مدفون شده‌است.[8]

عفو بین‌الملل

نام سکینه قاسمی در بین ۴۳۸ نفری است که اعدامشان در گزارش اسفند ۱۳۵۸ سازمان عفو بین‌الملل اعلام شده‌است.[9][10]

ادبیات

«پری بلنده» در زبان عامیانه و روزمره و حتی ادبیات معاصر راه یافته‌است. برای نمونه در رمانی از هوشنگ گلشیری، در ولایت هوا،[11] آمده‌است:

«پری بلنده چه تن و بدنی داشت. پشت به او استکان را می‌گذاشت روی پیشانیش و ریز ریز چین‌های دامنش را می‌لرزاند و دستهایش را در هوا می‌چرخاند و کمرش را رو به او خم می‌کرد و حلقه به حلقهٔ موهایش می‌آمد پایین تا پیشانیش می‌رسید به جلو سینهٔ میرزا.»[12]

همچنین در نمایش‌نامهٔ هاملت با سالاد فصل نوشتهٔ اکبر رادی نام یکی از شخصیت‌ها «پری بلنده» است.[13] رادی در رمان «قبیله من» آورده‌است:

«- میگن تو خیابون جمشید خیلی‌هارو دار زدن، گفتن قاچاقچی بودن و پااندازهای شهر نو، چندتا زنم توشون بوده.

- آره یکیشون میگن پری بلنده بوده، اونم شهید شد.»[14]

در داستان «کودکان خاک» به سوءاستفاده از کودکان دختر در حال گدایی توسط شخصیت داستان که «پری بلنده» نام دارد، اشاره می‌شود.[15] چند نمونه دیگر:

منابع

  • روزنامه کیهان (۱۰۷۵۵)، ص. ۲، ۲۱ تیر ۱۳۵۸ پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک); از |مقاله= صرف‌نظر شد (کمک)
  • «جستجوی اموات بهشت‌زهرا». وبگاه شهرداری تهران. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ فوریه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۷ فوریه ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • جعفری، عاطفه (۱۳۸۴)، «تودهی و توشهری»، دادِ بی‌داد: نخستین زندانِ زنانِ سیاسی ۱۳۵۰–۱۳۵۷ (جلد اول)، به کوشش به کوشش ویدا حاجبی تبریزی.، تهران: نشر بازتاب‌نگار، ص. ۷۹، شابک ۹۶۴-۸۲۲۳-۰۳-۳
  • «خانم سکینه قاسمی (پری بلنده)». وبگاه امید، یادبودی در دفاع از حقوق بشر. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ اکتبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۹ ژانویه. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک); پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • «روزنامه کیهان، به حکم دادگاه‌های انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند٫ ۲۱ تیر ۱۳۵۸ شماره ۱۰۷۵۵»، کیهان دورهٔ دوم جلد دوم، تهران: سازمان انتشارات کیهان، ۱۳۶۴، ص. ۵۶۱–۵۶۸
  • گلشیری، هوشنگ. «در ولایت هوا، تفننی در طنز». وبگاه بنیاد هوشنگ گلشیری. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژانویه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • نجفی، ناصر. «زبان لرزه». وبگاه کارناوال. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ دسامبر ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • نجفیان، هومن. «بررسی زبان پویا و ایستای نمایش‌نامه «هاملت با سالاد فصل» نوشته «اکبر رادی»». وبگاه ایران تئاتر. دریافت‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)
  • نقره‌کار، مسعود (۲۰۰۵قبیله من، لوس‌آنجلس: نارنجستان
  • نوری‌زاده، علی‌رضا. «صحبت حکام ظلمت شب یلداست». وبگاه علی‌رضا نوری‌زاده. دریافت‌شده در ۹ ژانویه ۲۰۰۸. پیوند خارجی در |اثر= وجود دارد (کمک)

پانویس

  1. اخبار روز: پری بلنده، نوشتۀ مهدی اصلانی، نوشته‌شده در ۱۹ تیر ۱۳۹۹؛ بازدید در ۲۲ تیر ۱۳۹۹.
  2. محکومان دادگاه‌های انقلاب اسلامی به روایت تصویر، بی‌بی‌سی فارسی
  3. به عبارت دیگر: گفتگو با علیرضا نوری‌زاده، بی‌بی‌سی فارسی
  4. جعفری ۷۹
  5. روزنامه کیهان ۵۶۱
  6. روزنامه کیهان ۵۶۲
  7. امید «یک سرگذشت خانم سکینه قاسمی (پری بلنده)»
  8. جستجوی اموات بهشت زهرا بایگانی‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine (وبگاه شهرداری تهران)
  9. "Sakineh Qasemi: One Person's Story". Abdorrahman Boroumand Center. Retrieved 2020-10-16.
  10. اعدام‌شدگان پس انقلاب ۵۷؛ از امیرعباس هویدا تا پری بلنده، دویچه وله فارسی
  11. این رمان در ۱۳۷۰ در سوئد، انتشارات عصر جدید، در ۱۵۴ صفحه منتشر شده‌است.
  12. گلشیری بخش ۶
  13. نجفیان
  14. نقره کار صفحهٔ ۱۶
  15. "سیمای کودکان کار در آثار داستانی کودک و نوجوان فارسی پس از انقلاب اسلامی" (PDF). متن پژوهش ادبی؛ سال 21، شماره 73، سال 1396.
  16. نجفی

پیوند به بیرون

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.